2010 оны 8-р сарын Урьдчилсан мэдээ
Weather forecast August 2010
Бaруун зүгийн нутаг. The western region. Агаарын температурын сарын дундаж нь Их нууруудын хотгор, Алтайн өвөр говиор 18-23, бусад нутгаар 14-19 градус дулаан буюу Баян-Өлгийн хойд, Увсын баруун хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас 1.5-2.0 градусаар дулаан байна (3 дугаар зураг).
Нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн дунд үеэр Алтай, Хангайн уулархаг нутгаар шөнөдөө 3-8 градус дулаан байх ба гуравдугаар арав хоногийн эхний хагаст хөрсөн дээр хасах 2 градус хүрч хүйтэрнэ, өдөртөө 16-21 градус дулаан, Их нууруудын хотгор, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 14-19, өдөртөө 27-32 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 8-13, өдөртөө 19-24 градус дулаан байна. Гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэс Алтай, Хангайн уулархаг нутгаар шөнөдөө 2 градус дулаанаас 3 градус хүрч цочир хүйтэрнэ, өдөртөө 10-15 градус дулаан, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 10-15, өдөртөө 23-28 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 4-9, өдөртөө 16-21 градус дулаан байна. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эхний хагаст өдөртөө Их нууруудын хотгор, Олон нууруудын хөндий, Алтайн өвөр говиор 33-38 градус, бусад нутгаар 26-31 градус хүрч хална. Бусад хугацаанд уулархаг нутгаар шөнөдөө 5-10, өдөртөө 18-23 градус дулаан, Олон нууруудын хөндий, Алтайн өвөр говиор шөнөдөө 17-22, өдөртөө 29-34 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 11-16, өдөртөө 23-28 градус дулаан байна.
Энэ сард орох борооны хэмжээ нь Баян-Өлгийн хойд, Говь-Алтайн өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, Ховдын зүүн хойд, Увсын өмнөд, Завханы баруун өмнөд, Говь-Алтайн баруун хойд хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим байна (4 дүгээр зурaг).
Нэгдүгээр арав хоногийн эхээр Хангайн уулархаг нутгаар, дунд үеэр нь нутгийн зарим газраар, нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн сүүлчээр нутгийн хойд хэсгээр түр зуурын бороо орно. Дуу цахилгаантай. Хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе болон гуравдугаар арав хоногийн эхэн ба сүүлчээр ихэнх нутгаар бороо орно. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүснэ, ялангуяа нэг, хоёрдугаар арав хоногийн дунд үе, гуравдугаар арав хоногийн эхэн ба сүүлчээр зарим газраар 16 м/с, зарим үед үүнээс ч давж ширүүсч болзошгүй.
Төвийн нутаг. The central region. Энэ сарын агаарын температурын дундаж нь ихэнх нутгаар 12-17 градус дулаан буюу Хөвсгөл, Булганы хойд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас 1.5-2.0 градусаар дулаан байна (3 дугаар зураг).
Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхний хагаст Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар шөнөдөө 3-8 градус дулаан байх ба хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхээр хөрсний гадаргад хасах 4 градус хүрч цочир хүйтэрнэ, өдөртөө 14-19 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 7-12, өдөртөө 18-23 градус дулаан байна. Гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр Хангай, Хөвсгөлийн уулархаг нутгаар шөнөдөө 3 градус дулаанаас 2 градус хүрч цочир хүйтэрнэ, өдөртөө 10-15 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 3-8, өдөртөө 16-21 градус дулаан байна. Харин нэг ба хоёрдугаар арав хоногийн зарим өдөр Орхон, Сэлэнгийн сав, Туул голын хөндийгөөр өдөртөө 31-36 градус, бусад нутгаар 25-30 градус хүрч халах төлөвтэй. Бусад хугацаанд Хангай, Хөвсгөл, Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 6-11, өдөртөө 18-23 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 11-16, өдөртөө 23-28 градус дулаан байна.
Энэ сард Хөвсгөлийн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас ахиу, Архангайн зүүн өмнөд, Булганы өмнөд, Сэлэнгийн баруун, Өвөрхангайн хойд хэсэг болон Төв аймгийн ихэнх нутгаар олон жилийн дунджаас бага, бусад нутгаар дунджийн орчим бороо орох төлөвтэй (4 дүгээр зураг).
Сард орох борооны зонхилох хувь нь сарын эхний ба сүүлийн арав хоногт орох төлөвтэй. Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба дунд үеэр ихэнх нутгаар, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн эхээр зарим газраар түр зуурын бороо орно. Хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлчээр ихэнх нутгаар бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүснэ, ялангуяа нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн эхэн болон дунд үеэр 14-16 м/с, зарим үед үүнээс ч давж ширүүсч болзошгүй.
Зүүн зүгийн нутаг. The eastern region. Агаарын температурын сарын дундаж нь 15-20 градус дулаан буюу бүх нутгаар олон жилийн дунджаас 1.5-2.0 градусаар дулаан байна (3 дугаар зураг).
Нэгдүгээр арав хоногийн эхэн ба сүүлч, хоёрдугаар арав хоногийн эцсээр Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 5-10, өдөртөө 16-21 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 9-14, өдөртөө 20-25 градус дулаан байна. Гуравдугаар арав хоногийн эхэн ба сүүлчээр сэрүүсч Хэнтэйн уулархаг нутгаар шөнөдөө 1-6 градус дулаан, хөрсний гадаргад хасах 3 градус хүрч цочир хүйтрэх төлөвтэй, өдөртөө 13-18 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 6-11, өдөртөө 17-22 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд ихэнх нутгаар шөнөдөө 12-17, өдөртөө 24-29 градус дулаан байх бөгөөд нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн зарим өдөр 29-34 градус хүрч халах төлөвтэй.
Энэ сард орох борооны хэмжээ нь Хэнтийн баруун хойд, Дорнодын зүүн хойд болон зүүн өмнөд, Сүхбаатарын өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас бага байх төлөвтэй (4 дүгээр зураг).
Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлч, гуравдугаар арав хоногийн дунд үе ба сүүлчээр нутгийн зарим газраар бороо орно. Харин нэгдүгээр арав хоногийн эцэс, гуравдугаар арав хоногийн эхээр нутгийн хойд хэсгээр түр зуурын бороо орно. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүсэх бөгөөд нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе, хоёрдугаар арав хоногийн эцэс, гуравдугаар арав хоногийн эхэн ба сүүлчээр зарим үед 16-20 м/с хүртэл ширүүсч болзошгүй.
Говийн нутаг. The gobian region. Агаарын температурын сарын дундаж нь бүх нутгаар 19-24 градус дулаан буюу Өмнөговийн өмнөд, Дорноговийн баруун өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас 1.5-2.0 градусаар дулаан байна (3 дугаар зураг).
Нэг, хоёрдугаар арав хоногийн сүүлчээр бага зэрэг сэрүүсэх боловч ихэнх хугацаанд нь бүх нутгаар шөнөдөө 15-20, өдөртөө 28-33 градус халуун байх бөгөөд ялангуяа нэгдүгээр арав хоногийн дунд үеэр өдөртөө 33-38 градус хүрч халах төлөвтэй. Харин гуравдугаар арав хоногийн эхэн ба сүүлчээр сэрүүсч нутгийн хойд хэсгээр шөнөдөө 5-10, өдөртөө 18-23 градус дулаан, бусад нутгаар шөнөдөө 9-14, өдөртөө 21-26 градус дулаан байна. Бусад хугацаанд ихэнх нутгаар шөнөдөө 12-17, өдөртөө 24-29 градус дулаан байна.
Энэ сард орох борооны хэмжээ нь Өмнөговийн ихэнх нутаг, Дундговийн баруун өмнөд, Дорноговийн өмнөд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас бага байна (4 дүгээр зураг).
Сард орох борооны зонхилох хувь нь сарын сүүлчийн арав хоногт орох төлөвтэй. Нэгдүгээр арав хоногийн дунд үе болон сүүлчээр зарим газраар, хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн дунд үеэр нутгийн хойд хэсгээр түр зуурын бороо орно. Харин хоёр ба гуравдугаар арав хоногийн сүүлчээр нутгийн зарим газраар бороо орох төлөвтэй. Дуу цахилгаантай. Борооны өмнө салхи түр зуур ширүүсэх бөгөөд ялангуяа нэг ба хоёр, гуравдугаар арав хоногийн дунд үе болон сүүлчээр зарим үед 20-24 м/с хүртэл ширүүсч болзошгүй.
ХӨДӨӨ АЖ АХУЙН ҮЙЛДВЭРЛЭЛД НӨЛӨӨЛӨХ ТУХАЙ
Weather impact on agricultural activities
8 дугаар сарын цаг агаарын мэдээгээр агаарын температурын сарын дундаж ихэнх нутагт олон жилийн дунджаас дулаан байх ба сарын дунд үе хүртэл Орхон-Сэлэнгийн сав нутгаар хэт халж таримал ургамлын ургалтанд таагүй нөлөөлөхөөр байна.
Хур тунадас нутгийн баруун хагаст /Их нууруудын хотгор орохгүй/ болон Хэнтэйн уулархаг нутаг, Халх голын сав, Дарьгангын тэгш өндөрлөгөөр олон жилийн дунджийн орчим ба зарим газраар дунджаас ахиу, бусад нутагт дунджаас бага орохоор байна. Говийн нутгаар бэлчээрийн ургамлын ургалт сэргэж сайжрахаар байна. Гэвч үе үе хурц нар гарч, хэт халж, хүчтэй аадар орж гол мөрөн үерлэж болзошгүй тул онцгой анхаарна уу.
ГОЛ МӨРНИЙ УРСАЦЫН УРЬДЧИЛСАН МЭДЭЭ
River discharge forecast
8 дугаар сард нийт нутгаар гол мөрний усны дундаж түвшин тухайн сарын олон жилийн дунджаас харьцангуй бага байх төлөвтэй байгаа бөгөөд зарим голын тухайлбал Хангай нурууны өврөөс эх авсан Богд, Онги, Завхан, Монгол Алтайн нуруунаас эх авсан Ховд, Булган голын усны түвшин олон жилийн дунджийн орчим байх болно.
Хэдийгээр ихэнх гол мөрний усны түвшин 8 дугаар сарын олон жилийн дунджаас бага буюу түүний орчим байх боловч сарын зарим хугацаанд орсон хур тунадасны эрчимшил, хэмжээнээс шалтгаалан гол мөрний усны түвшин өмнөх өдрийнхөөс огцом нэмэгдэж, үерийн түвшинд хүрч, цөөхөн хоногоор үерлэж болзошгүй ба түр зуурын аадар борооны улмаас хуурай сайр гуу жалгаар уруйн үер буух нөхцөл бүрдэх боломжтой.
Иймд гол мөрний сав газарт нутаглаж буй малчид, хөдөлмөрчдийг үер усны аюулаас болгоомжлохыг анхааруулж, хуурай сайр, гуу жалгын ойролцоо болон ам тосох зэргээр бууж суурьшихгүй байхыг зөвлөж байна.
Зарим томоохон гол мөрний 8 дугаар сард ажиглагдах усны түвшин, урсацын хэмжээг олон жилийн дундаж утгатай харьцуулан хүснэгтэд үзүүлэв
2010 оны 9 дүгээр сарын ЦАГ АГААРЫН ТӨЛӨВ
Weather outlook in September, 2010
Баруун зүгийн нутаг. The western region. Агаарын температурын сарын дундаж нь нутгийн хойд хэсгээр 5-10, өмнөд хэсгээр 9-14 градус дулаан буюу Баян-Өлгий, Ховд, Говь-Алтай, Баянхонгорын өмнөд, Увс, Завханы хойд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас 1.5 градусаар дулаан байна.
Энэ сард Ховдын өмнөд, Завханы баруун өмнөд, Говь-Алтайн баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, бусад нутгаар олон жилийн дунджийн орчим хур тунадас орно.
Төвийн нутаг. The central region. Агаарын температурын сарын дундаж нь нутгийн баруун хойд хэсгээр 4-9, бусад нутгаар 7-12 градус дулаан байх ба Хөвсгөл, Булганы хойд хэсгээр олон жилийн дунджийн орчим, бусад нутгаар олон жилийн дунджаас 1.5 градусаар дулаан байна.
Энэ сард Төв аймгийн өмнөд, Өвөрхангайн зүүн хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, бусад нутгаар олон жилийн дунджийн орчим хур тунадас орно.
Зүүн зүгийн нутаг. The eastern region. Агаарын температурын сарын дундаж нь бүх нутгаар 6-11 градус дулаан буюу олон жилийн дунджаас 1-2 градусаар дулаан байна.
Энэ сард Хэнтийн өмнөд, Сүхбаатарын баруун хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, бусад нутгаар олон жилийн дунджийн орчим хур тунадас орно.
Говийн нутаг. The gobian region. Агаарын температурын сарын дундаж нь ихэнх нутгаар 9-14 градус дулаан буюу бүх нутгаар олон жилийн дунджаас 1-2 градусаар дулаан байна.
Энэ сард Говь-Сүмбэр, Дундговийн ихэнх нутаг, Дорноговийн хойд хэсгээр олон жилийн дунджаас бага, бусад нутгаар олон жилийн дунджийн орчим хур тунадас орно.